GACS-verplichting 2026: ben jij voorbereid?
Vanaf 1 januari 2026 moeten gebouwen met een verwarmings- of koelcapaciteit boven 290 kW een GACS hebben. Wat houdt dit in en hoe bereid je je voor?
De Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD) verplicht gebouwen met gecombineerde verwarmings- en koelcapaciteit boven 290 kW om uiterlijk 1 januari 2026 een Gebouwautomatiserings- en Controlesysteem (GACS) te hebben. Voor gebouwen boven 70 kW geldt de deadline van 1 januari 2030.
GACS is niet hetzelfde als een GBS
Een veelgemaakte fout: veel gebouweigenaren denken dat hun bestaande Gebouw Beheer Systeem (GBS) automatisch voldoet. Dat is zelden het geval. Een GACS moet voldoen aan:
- NEN-EN-ISO 52120 — minimaal klasse C overall
- Klasse B voor energiemanagement
- Continue energieanalyse en prestatiefeedback
- Cross-systeem aansturing
Wat moet een GACS kunnen?
Een conform GACS registreert continu het energieverbruik per installatie, detecteert afwijkingen van verwachte prestaties, en stuurt actief bij. Denk aan:
- Automatisch dimmen van verlichting bij voldoende daglicht
- Optimaliseren van klimaatregeling op basis van bezetting
- Coördineren van warmtepompen met zonnepanelen
GACS en EBS: twee vliegen in één klap
Een goed ingericht GACS kan tegelijkertijd dienen als Energieregistratie- en Bewakingssysteem (EBS), waarmee je ook aan de energiebesparingsplicht voldoet. Zo voorkom je dubbele systemen en dubbele kosten.
Resultaat uit de praktijk
Bij een zorginstelling (Project Stout) werd een GACS binnen twee weken geïmplementeerd. Het resultaat:
- Circa 15% energiebesparing
- Volledig compliant met de wetgeving
- Directe inzichten in verbruikspatronen die voorheen onzichtbaar waren
“Vragen over de GACS-verplichting? Ik help je graag uitzoeken of jouw gebouw al voldoet en wat er eventueel nog nodig is.”